Ενδιαφέρομαι - Ενεργώ 7. Αξιολόγηση εργαστηρίων

Η αξιολόγηση των εργαστηρίων βασίστηκε στο προτεινόμενο υλικό του Εργαστηρίου (σ. 48-49 στο pdf). Οι μαθητές και οι μαθήτριες κλήθηκαν να τοποθετηθούν σε τέσσερις δηλώσεις με κλίμακα διαβαθμισμένων προτιμήσεων από το "Συμφωνώ απόλυτα" ως το "Διαφωνώ εντελώς". Οι δηλώσεις ήταν οι εξής: 

1. Κατανόησα καλύτερα πώς λειτουργώ σε μια κατάσταση σύγκρουσης. 
2. Ανακάλυψα αποτελεσματικότερους τρόπους διαχείρισης των συγκρούσεων. 
3. Αισθάνομαι ότι μπορώ να διαχειριστώ ικανοποιητικότερα μια συγκρουσιακή κατάσταση στην οποία εμπλέκομαι προσωπικά. 
4. Αισθάνομαι ότι μπορώ να συμβάλλω στην ειρηνική επίλυση συγκρούσεων ανάμεσα σε συμμαθητές και συμμαθήτριές μου. 

 

Το στιγμιότυπο από τον οδηγό εισήχθη στο λογισμικό i wish you to ως φωτογραφία και επέτρεψε τη δημιουργία διαδραστικής παρουσίασης. Οι μαθητές/ριες κλήθηκαν να σημειώσουν με μια τελεία το επίπεδο συμφωνίας τους σε κάθε μία από τις 4 δηλώσεις. 

Το αποτέλεσμα είναι ορατό από τον σύνδεσμο εδώ. 

Ενδιαφέρομαι - Ενεργώ 6. Εξάσκηση με σενάρια της ομάδας

Το έκτο εργαστήριο βασίστηκε σε εξάσκηση των μαθητών/ριών στην έννοια της διαμεσολάβησης, τόσο μέσα από το υποθετικό σενάριο που προσφέρθηκε στο υλικό του Εργαστηρίου (σ. 41-43 του pdf), όσο και από προσωπικές εμπειρίες και πραγματικό περιστατικό που είχε λάβει χώρα νωρίτερα στην αυλή του σχολείου. 

Μετά την επεξεργασία των σεναρίων οι μαθητές και οι μαθήτριές μου κλήθηκαν να απαντήσουν σε ερωτήσεις όπως: 

• Πώς έδειξαν την προσεκτική τους ακρόαση οι διαμεσολαβητές; 
• Υπήρξαν χειρονομίες ή γκριμάτσες που έπαιξαν ρόλο στη διαδικασία; 
• Πώς κρίνετε την προσέγγιση των διαμεσολαβγητών στους μαθητές/ριες των ιστοριών; 
• Ακολούθησαν τα βήματα της διαμεσολάβησης όπως τα έχουμε δει; 
• Στο περιστατικό που αναφέρατε και συνέβη στην αυλή, αν οριζόμασταν ως διαμεσολαβητές, ποια μεθοδολογία θα ακολουθούσαμε; 

 

 

 

Αναφέρεται ότι ΚΑΙ το έκτο εργαστήριο διήρκεσε περισσότερο χρόνο (σχεδόν δύο ώρες) από τον προβλεπόμενο.

Ενδιαφέρομαι - Ενεργώ 5. Διαμεσολάβηση, τα πρώτα βήματα

Είχαμε μια εκκρεμότητα από το 4ο εργαστήριο, στο οποίο πραγματευτήκαμε 4 ασκήσεις διαμεσολάβησης. Ήρθε, λοιπόν, η σειρά της 5ης άσκησης: Των ερωτήσεων που βοηθούν, πριν δούμε κάποια σενάρια για περαιτέρω εξάσκηση.

Η ζωγραφιά που... ζητάει διαμεσολάβηση

 6 Μαρτίου: Μέρα κατά του σχολικού εκφοβισμού

 

Τον τελευταίο ενάμιση μήνα συζητάμε, στο πλαίσιο των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων, για τη σχολική διαμεσολάβηση στην αποτελεσματική επίλυση των συγκρούσεων. Πραγματευόμαστε το πρόγραμμα ΑΝΤΙΓΟΝΗ, για το οποίο έχουμε μιλήσει ξανά. Με αφορμή την 6η Μαρτίου όμως, σκέφτηκα να αξιοποιήσω ένα βιβλίο από τη βιβλιοθήκη μου για συζήτηση και, γιατί όχι, επεξεργασία και εμπέδωση όσων συζητάμε περί διαμεσολάβησης. 

Ενδιαφέρομαι - Ενεργώ 4. Διαμεσολάβηση, τα πρώτα βήματα

 

Στο σημερινό εργαστήριο το οποίο, για άλλη μια φορά, διήρκεσε δύο διδακτικές ώρες, οι μαθητές/ριες είχαν την ευκαιρία να εισαχθούν στον ρόλο του/της διαμεσολαβητή/ριας μέσα από τέσσερις βιωματικές ασκήσεις. 

Σύντομη περιγραφή των ασκήσεων: 

1. Μαντεύουμε συναισθήματα: Όποιος/α επιθυμεί σηκώνεται και εκφράζει συναισθήματα με το πρόσωπο και το σώμα. Η ομάδα προσπαθεί να μαντέψει το εκάστοτε συναίσθημα. Καλά τα πήγαμε σ' αυτό!  
2. Άκουσα καλά;: Οι συμμαθητές/ριες σηκώνονται σε ζευγάρια. Για ένα λεπτό μιλάει το πρώτο άτομο για οτιδήποτε επιθυμεί (αγαπημένο μέρος/φαγητό/χρώμα/χόμπι, μεγάλος φόβος/άγχος...) και το ζευγάρι του ακούει προσεκτικά. Στη συνέχει το ζευγάρι επαναλαμβάνει όσο πιο πιστά μπορεί ό,τι αναφέρθηκε και κλείνει με ένα δικό του συναίσθημα για το ίδιο θέμα. Εδώ χρειαστήκαμε λίγη προσπάθεια παραπάνω... Δεν έχουμε μάθει να ακούμε προσεκτικά, αλλά θα εξασκηθούμε στο παρόν εργαστήριο! 
3. Το καλωσόρισμα: Οι μαθητές/ριες καλούνται να μπουν στον ρόλο του/της διαμεσολαβητή/ριας και να ξεκινήσουν τη συζήτηση με τα δύο μέρη σε σύγκρουση. Εξηγούμε ότι χρειάζεται να καλωσορίσουν τους/τις συμμετέχοντες/ουσες στη συζήτηση, να εξηγήσουν γιατί η διαμεσολάβηση είναι μία σημαντική διαδικασία, να θέσουν μαζί τους κανόνες της συζήτησης, να διαβεβαιώσουν ότι εξασφαλίζεται η εμπιστευτικότητα στη συζήτησή τους καθώς και να ρωτήσουν τους/τις συμμετέχοντες/ουσες ποιος/α θα ξεκινήσει. Κι επειδή αυτή η διαδικασία μάς ήταν παντελώς άγνωστη, δόθηκαν κατευθύνσεις και βοήθεια:

•  Ευχαριστούμε τους συμμαθητές και τις συμμαθήτριές μας που δέχτηκαν να έρθουν στη συνάντηση. Εάν δε γνωριζόμαστε μεταξύ μας, συστηνόμαστε
• Αναφέρουμε ότι όλη η διαδικασία έχει εθελοντικό χαρακτήρα και συγχαίρουμε τους συμμαθητές και τις συμμαθήτριές μας που επέλεξαν αυτόν τον τρόπο να λύσουν τη διαφωνία τους
• Εξηγούμε ότι σκοπός της συνάντησης είναι να ακούσει η μία πλευρά την άλλη και να γίνει μία συζήτηση ώστε αφού ξεκαθαρίσει η κατάσταση να βρεθεί από τους/τις ίδιους/ες μία κοινή λύση
• Τονίζουμε ότι ο δικός μας ρόλος δεν είναι να κατευθύνουμε, παρά μόνο να ακούμε και να συντονίσουμε τον διάλογο χωρίς να παίρνουμε θέση
• Πληροφορούμε ότι η συζήτηση είναι εμπιστευτική και ότι δε θα ενημερώσουμε κανέναν και καμία παρά μόνο στην περίπτωση που θεωρήσουμε ότι κάποιος/α κινδυνεύει (Σε αυτή την περίπτωση ενημερώνουμε τον/την υπεύθυνο/η εκπαιδευτικό για τη διαμεσολάβηση.)
• Για να δημιουργήσουμε ένα κλίμα ασφάλειας και συνεργασίας, ζητάμε από τις συμμαθήτριες και τους συμμαθητές μας να μιλάνε μόνο αφού έχει ολοκληρώσει η άλλη πλευρά, να δείχνουν σεβασμό αναμεταξύ τους και να κάνουν μία προσπάθεια να συνεργαστούν ώστε μαζί να καταλήξουν σε κοινή λύση
• Πριν ξεκινήσει η διαδικασία τους/τις ρωτάμε αν έχουν κάποια απορία

 4. Διαβάζω πίσω από τις γραμμές: Οι μαθητές και οι μαθήτριες προσπαθούν να εντοπίσουν τους πραγματικούς λόγους μίας σύγκρουσης, οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις είναι κρυμμένοι πίσω από αφορμές. Το παράδειγμα του παγόβουνου βοηθάει τις ομάδες να αντιληφθούν ποια είναι τα συναισθήματα που εκφράζονται και είναι εμφανή σε μία σύγκρουση και ποια μπορεί να είναι τα κρυμμένα συναισθήματα που βρίσκονται «κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας». Εξάσκηση σ' αυτή την άσκηση κάναμε με πραγματικό παράδειγμα σύγκρουσης που είχε λάβει χώρα νωρίτερα.
 

Ενδιαφέρομαι-Ενεργώ 3. Εσύ τι τύπος είσαι στη σύγκρουση;

Σε συνέχεια του δεύτερου εργαστηρίου, όπου συζητήσαμε για συγκρούσεις σε διάφορα επίπεδα (τάξης, οικογένειας, φίλων, κοινωνίας, παγκόσμιο), το σημερινό εργαστήριο με έναν διασκεδαστικό τρόπο μας άφηνε να αντιληφθούμε τι τύπος είναι ο καθένας μας στη διαχείριση μιας σύγκρουσης: 

• Τύπος αποφυγής (Χελωνάκι: το ζήτημα που έχει προκύψει και η σχέση είναι εξίσου σημαντικά)
  
• Τύπος συμβιβαστικός (Αλεπού: στόχος η επικοινωνία ώστε τα μέρη να ικανοποιηθούν)
  
• Τύπος της εξομάλυνσης (Αρκουδάκι: η σχέση είναι σημαντικότερη από το ζήτημα που έχει προκύψει)
  
• Τύπος πιεστικός (Καρχαριάκι: το ζήτημα είναι σημαντικότερο από τη σχέση)
  
• Τύπος συνεργατικός (Κουκουβάγια: το ζήτημα και η σχέση είναι εξίσου σημαντικά και αναζητούμε επικοινωνία και συνεργασία)
  

Μέσα από 12 υποθετικά σενάρια που δόθηκαν σε φύλλο εργασίας, οι μαθητές/ριες κλήθηκαν να ιεραρχήσουν τις απαντήσεις από το 0-10 ανάλογα με τις προσωπικές τους αντιδράσεις. Στη συνέχεια, υπολογίζοντας το σκορ τους στο σύνολο των σεναρίων... είχαν την ευκαιρία να δουν τι τύπος είναι καθένας και καθεμιά στη διαχείριση των συγκρούσεων.

Οι περισσότεροι στην τάξη μας βρέθηκαν... κουκουβάγιες. Είχαμε ακόμα ένα καρχαριάκι, ένα χελωνάκι και μία αλεπού. Σημειώνουμε πως σωστές και λανθασμένες απαντήσεις δεν υπήρχαν, όπως και ότι οι απαντήσεις μας θα μπορούσαν να διαφέρουν σε άλλη χρονική στιγμή, συνεπώς ούτε ο τύπος είναι απόλυτος και μοναδικός. 

Κλείνοντας, μιλήσαμε για την αξία ύπαρξης διαμεσολαβητών για την επίλυση συγκρούσεων στο σχολικό περιβάλλον, δίνοντας πάσα στο... επόμενο εργαστήριο! 

Σημειώνεται πως ΚΑΙ αυτή τη φορά αφιερώθηκε επιπλέον χρόνος για τη δραστηριότητα εξαιτίας του ενδιαφέροντος των μαθητών/ριών για το θέμα. :)

Μάθημα... ειδικών συνθηκών

 Τι συμβαίνει όταν είσαι εκπαιδευτικός και ξυπνάς με "κλειστή φωνή"; Ναι, κάνεις τεστ για να δεις μην έχεις κάτι... μοντέρνο κι ενδιαφέρον. Κι αφού βγει αρνητικό το τεστ... ε... πας στη δουλειά σου "κανονικά" και κάνεις μάθημα διαθεματικά, διεπιστημονικά, βιωματικά και με τεχνολογική υποστήριξη, χωρίς πολλά πολλά λόγια. 

Ενδιαφέρομαι-Ενεργώ 2. Τι είναι σύγκρουση;

 Προετοιμάζοντας το 2ο εργαστήριο είχα γράψει σε χαρτί με μαρκαδόρους 5 είδη συγκρούσεων και τα ανάρτησα στην τάξη: 

1. Συγκρούσεις στην τάξη / στο σχολείο
2. Συγκρούσεις στην οικογένεια
3. Συγκρούσεις μεταξύ φίλων
4. Συγκρούσεις στην κοινωνία που ζούμε
5. Συγκρούσεις στον κόσμο που ζούμε
   

Ενδιαφέρομαι-Ενεργώ 1. Οι κανόνες μας

Οι κανόνες. Πόσο σημαντικοί είναι; Μήπως είναι περιορισμός της ελευθερίας μας; Μήπως, τελικά, είναι υπερεκτιμημένοι; Έννοια που πραγματευτήκαμε και μέσω των Θρησκευτικών το πρώτο εργαστήριο στον θεματικό άξονα Ενδιαφέρομαι Ενεργώ. Το εργαστήριο προσφέρεται από τον φορέα ΑΝΤΙΓΟΝΗ και σύντομη περιγραφή του είναι προσπελάσιμη από αυτόν τον σύνδεσμο.

Σε τετράδες εργασίας που δημιουργήσαμε, τυχαία, με το flippity, καταγράψαμε τους κανόνες που θα πρέπει να ακολουθούνται από όλους μας στην τάξη ώστε να εξασφαλίζεται ο σεβασμός και η ισότητα χωρίς διακρίσεις.

Ενδιαφέρομαι Ενεργώ: Η σχολική διαμεσολάβηση ομηλίκων ως μέθοδος ειρηνικής επίλυσης συγκρούσεων

Η ταυτότητα του νέου μας εργαστηρίου δεξιοτήτων, στον άξονα Ενδιαφέρομαι Ενεργώ, όπως περιγράφεται στο σχετικό αρχείο που το συνοδεύει. 

Η σχολική διαμεσολάβηση ομηλίκων αποτελεί εναλλακτική μέθοδο για την ειρηνική επίλυση συγκρούσεων ανάμεσα στους/στις μαθητές/ριες. Η προσπάθεια για επικοινωνία, ενσυναίσθηση και ισότιμη εμπλοκή των δύο πλευρών σε συγκρούσεις επιχειρεί να εισάγει τη σχολική κοινότητα στη συνεργατική κουλτούρα προάγοντας τη δημοκρατία και την κοινωνική συμμετοχή. Προς αυτή την κατεύθυνση, δημιουργήθηκε ο οδηγός: «Σχολική διαμεσολάβηση. Ένας οδηγός για την επίλυση συγκρούσεων στο σχολείο από ομηλίκους», που στο θεωρητικό μέρος περιλαμβάνει βασικά σημεία για τη σχολική διαμεσολάβηση ομηλίκων και τους τρόπους εφαρμογής, και στο δεύτερο μέρος προτείνει έξι δίωρα εκπαιδευτικά εργαστήρια με δραστηριότητες για μαθητές/τριες ώστε να προετοιμάζονται για τον ρόλο του/της διαμεσολαβητή/ριας.

Στοχευόμενες δεξιότητες: Δημιουργικότητα (Creativity), Επικοινωνία (Communication), Κριτική σκέψη (Critical thinking), Συνεργασία (Collaboration), Aυτομέριμνα, Ανθεκτικότητα, Ενσυναίσθηση και ευαισθησία, Κοινωνικές Δεξιότητες, Οργανωτική ικανότητα, Προγραμματισμός - Παραγωγικότητα, Προσαρμοστικότητα, Πρωτοβουλία, Υπευθυνότητα, Ασφαλής πλοήγηση στο διαδίκτυο (αντιμετώπιση phising - cyberbuyllying κ.ά.), Επίλυση προβλημάτων, Μελέτη περιπτώσεων (case studies), Πλάγια σκέψη, Στρατηγική σκέψη.

Το πρόγραμμα προσφέρεται από τον φορέα ΑΝΤΙΓΟΝΗ και σύντομη περιγραφή του υπάρχει εδώ.